- İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi
- Vol: 7
- Türk Kitre Zamkının Menşei ve Terkibi Hakkında
Türk Kitre Zamkının Menşei ve Terkibi Hakkında
Authors : Asuman Baytop Va Tekand Gözler .
Pages : 56-65
View : 27 | Download : 11
Publication Date : 2013-06-25
Article Type : Other
Abstract :Kitre zamkı, yurdumuzda Muğla'dan Hakkari'ye kadar uzanan geniş alanlarda elde edilir. Bu saha üç bölgeye ayrılır. Bu maddeyi bize g'inılermiş olan Prof. Dr. R. Paris'e teşekkür ederiz. Batı bölgede zamk, sadece Astragalus microcephalus Willd- türünden ve bitkiyi özel surette yaralamakla elde edilir. Bu zamka Yaprak kitre zamkı adı verilir ve 5 kaliteye ayırılır. Orta bölgede zamk, batı bölgede olduğu gibi sadece A. microcephalus Willd. türünden, aynı usulle elde edilir ve aynı kalitelere ayırılır. Doğu bölgede zamk, A. microcephalus Will., A. gummifer La-bill., A. kurdicus Boiss, var. kurdicus ve var. muschianus (Kotschy et Boiss.) Chamb. bitkilerinden, bitki üzerindeki tabiî zamk sızıntılarının toplanması suretiyle, Firde ve Traganton adları ile bilinen iki cins zamk elde edilir. Bu dört geven dışında, başka Astragalus türlerine ait bitkiler üzerinde de tabiî olarak sızan zamk parçaları görülmüş, fakat bunlardan faydalanılmadığı müşahede edilmiştir. Türkiye'de elde edilen kitrenin ticarî kalitelerinin analitik özellikleri Cetvel I de gösterilmiştir. Değişik farmakopelerin kitre zamkı için istediği değerler de Cetvel II de verilmiştir. Bu iki tablonun mukayesesinden anlaşılıyor ki Yaprak kitrenin Fiyor ve Beyaz kaliteleri ile Firde kitrenin Birinci kalitesi, farmakope standartlarına uygundur ve eczacılık tekniğinde kullanılmağa elverişlidir. Astragalus microcephalus, A. gummifer ve A. kurdicus var. mus-chianus üzerinde bizzat toplanan zamk örneklerinin hidrolizinde tespit edilen maddeler Cetvel III de gösterilmiştir. A. gummifer ve A. kurdicus zamklarının hidroliz ürünleri arasında D-galakturonik asit, D-galaktoz, L-arabinoz, D-ksiloz, L-ramnoz teşhis edilmiştir. A. microcephalus zamkı, bu iki türe ait zamklardan L-fukoz ihtiva etmesiyle ayrılır.Keywords :