- Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tarihi ve Folklorik Dergisi
- Lokman Hekim Journal 2011; Supplement Special Issue
- Mümin Bin Mukbil’e Göre Baş Ağrıları
Mümin Bin Mukbil’e Göre Baş Ağrıları
Authors : Kadircan Keskinbora, Fatih Horozoğlu, Tansu Gönen, Özkan Sever, Mustafa Yaşar
Pages : 53-54
View : 19 | Download : 6
Publication Date : 2011-09-01
Article Type : Research
Abstract :Sinoplu bir kehhal (göz hekimi) olan Mümin bin Mukbil’in XV. yüzyılda (1495) yazdığı "Göz Nurunun Anahtarı ve Sevinç Hazineleri (Miftah in-nur ve Hazain is-sürur)” adlı kitabında baş hastalıklarının sebeplerini, belirtile- rini ve ilaçlarını anlattığı bölümün gözden geçirilmesi amaçlandı. Mümin bin Mukbil’e göre baş ağrıları 21 nedenden oluşmaktadır: 1) Sıcaktan olan 2) Safravî sıcak olan 3) Sıcak kandan olan 4) Soğuktan olan 5) Soğuk balgamî olan 6) Sevdadan olan 7) Kötü yellerden oluşan 8) Kuruluktan meydana gelen 9) Mide ağzının zayıflığından meydana gelen 10) Beyin hissinin kuvvetinden meydana gelen 11) Uykudan sonra ortaya çıkan 12) Cimadan sonra ortaya çıkan 13) Dışarıdan alınan koku ve buharların dimağa ulaşmasıyla oluşan 14) Dışarıdaki yellerden meydana gelen 15) Zahmet ve yaradan meydana gelen 16) Kafatasının içinde ortay çıkan kurtçuk neticesi oluşan 17) Sarhoşluktan oluşan 18) Sancı ile birlikte oluşan 19) Müzmin ve sürekli 20) Sıtmadan olan 21) Yarım baş ağrısı şeklinde olan Yukarıdaki sınıflandırmadan da anlaşılacağı üzere Mümin bin Mukbil, baş ağrıları üzerinde derin bir bilgi biriki- mine sahiptir. Gelişmiş bir gözlem yeteneğine sahiptir. Her bir sınıf baş ağrısında nedenler, belirtiler, tedavide kullanılacak yöntemler ile ilaçlar ve ilaç hazırlanmasıyla ilgili detay bilgilere yer veren geniş bir bölüm yazmış- tır. Yazmış olduğu bölümü içeren kitabı, 500 yıl önceki bilgi birikimini ve düzeyini göstermesi, ayrıca o zaman kullanılan dil özelliklerini de yansıtması açısından önemlidirKeywords : Mümin bin Mukbil, Baş ağrısı, Osmanlı Tıbbı, Tıp tarihi