- Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol: 18 Issue: 1
- Erken Bizans Dönemi Mimarisinde Az Bilinen Bir Düzenleme: Thalassidionlar
Erken Bizans Dönemi Mimarisinde Az Bilinen Bir Düzenleme: Thalassidionlar
Authors : Gökçen Kurtuluş Öztaşkin
Pages : 300-313
Doi:10.18026/cbayarsos.676310
View : 21 | Download : 14
Publication Date : 2020-03-24
Article Type : Research
Abstract :Bizans Dönemi’nde su, dini metinlerdeki referanslara dayanılarak, yaşamın ve ilahi dirilişin kaynağı, kutsanma ve arınmanın sembolü olarak kabul edilir. Bu nedenle şifa/tedavi uygulamalarının yanı sıra liturjik kullanımlarda önemli bir unsur olarak karşımıza çıkar. Thalassidionlar altarın altında ya da yakınında bulunan, bir su sistemiyle bağlantılı ve ayinlerden sonra liturjik objelerin yıkanması için kullanılan küçük boyutlu su hazneleridir. Son yıllarda yürütülen arkeolojik kazı çalışmaları sayesinde bilinen Erken Bizans Dönemi kiliselerinin sayısı artmıştır. Ancak kiliselerde tespit edilen düzenlemelerin su kültü ile ilişkisi kurulsa da nasıl bir işlevle kullanıldıkları sorusu varlığını sürdürmektedir. Bu nedenle makalede kiliselerde suyun kullanımı açıklanarak bunlar arasında önemli bir yere sahip Thalassidion düzenlemelerinin ayrıntılı olarak tanıtılması amaçlanmıştır. Tespit edilen Thalassidion örneklerinin düzenlemeleri birbirlerinden farklıdır. Konum, biçim ve su sisteminde ortak özellikler görülmez. Kuyu, kanal ve künk sistemleri sayesinde bazı kiliseler için thalassidion bulunduğuna dair öneriler getirmek mümkündür. Mimari verilere göre Kıbrıs, Kudüs, Kuzey Afrika ve Yunanistan’da birer örnek; Anadolu’da ise beş örnek tanımlanmıştır.Keywords : bema, altar, liturji, kutsal su