- Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol: 12 Issue: 3
- AŞK MESNEVİLERİNDE OYUN VE EĞLENCENİN KURGUSAL İŞLEVİ
AŞK MESNEVİLERİNDE OYUN VE EĞLENCENİN KURGUSAL İŞLEVİ
Authors : Murat Öztürk
Pages : 246-263
Doi:10.18026/cbusos.30673
View : 8 | Download : 5
Publication Date : 2014-10-23
Article Type : Research
Abstract :Aşk mesnevilerinde kahramanların sevgiliyi görüp âşık olmaları genellikle bir eğlence ortamında veya av esnasında gerçekleşir. Bu mesnevilerde eğlence ve oyunlara kahramanların sevgiliyle buluştukları, ayrılık sonrası kavuştukları ve kutlama yaptıkları, misafirler şerefine ziyafet verdikleri veya mesnevilerin sonunda düğün yaptıkları durumlarda da yer verilir. Eğlenceler daha çok işret meclisleri (içki-müzik, hanende, rakkase, saki ve ziyafet sofraları), av, ve bazı oyunlar (guy u çevgan oyunu, satranç, tavla, turtut, el oyunu, yüzük oyunu ve bazı düğün oyunları) olarak görülür. Oyunlar ve eğlenceler aşk mesnevilerinin pek çoğunda olay örgüsünün önemli parçaları olarak yer alır. Şairler mesnevide olay akışını kurgularken oyunlar ve eğlenceleri nedensellik unsuru olarak kullanırlar. Bazen de şairler dini-didaktik çerçevede öğüt vermek için oyun ve eğlencelerle dünya hayatı arasında ilişki kurarlar. Oyunlar ve eğlenceler olay zinciri içinde kişilerin toplumsal mevkiine ve vak’anın akışına uygun bir mekân ortamı içinde tasarlanırlar. Böylelikle kahramanlarla onların dünyevi kişilikleri ve bu kişiliğe uygun davranışları mekânla bütünleştirilir. Eğlence unsurları ya yeni olayların başlangıcına ya da yaşanan olaylardan sonra yaşanan mutlu halleri kutlamaya bir vesile olarak kurgulanır.Keywords : Mesnevi, oyun, bezm, eğlence, av.