AMASYA BASIN TARİHİNE İLİŞKİN BAZI YENİ TESPİTLER
Authors : Mustafa Arıkan
Pages : 159-182
Doi:10.18220/kid.1478505
View : 52 | Download : 69
Publication Date : 2024-05-04
Article Type : Research
Abstract :Matbaa, bilginin hızlı ve ucuz bir biçimde toplumsallaşmasını sağlaması bakımından tarihte çok kritik bir işleve sahiptir. Matbaanın bu özelliğini ortaya çıkaran en önemli vasıtalardan biri, ilk örnekleri 17. yüzyılda görülen gazetelerdir. Osmanlı Devleti’nde yayınlanan ilk Türkçe gazete, 1831’de çıkmaya başlayan Takvim-i Vekayi’dir. Meşrûtiyet dönemi, gazete yayınları için önemli bir sıçrama noktasıdır. Özellikle Meşrûtiyet’in ikinci kez yürürlüğe girmesinden sonra hem ulusal hem de yerel ölçekte geniş bir yayın faaliyeti söz konusudur. Bu çerçevede Amasya’da Meşrûtiyet döneminde iki, Millî Mücadele döneminde beş Türkçe gazete yayınlanmıştır. Bu gazetelerden Amasya ve Amasya’da Emel gazeteleri, kalıcı ve etkili olmaları bakımından özellikle dikkat çekicidir. Eksikleri olmasına rağmen bu iki gazetenin günümüze ulaşmış nüshaları diğerlerine göre çok daha fazladır. Ayrıca bu gazeteler Millî Mücadele yıllarında kurulmuş, Cumhuriyet döneminde de yayınlarına devam etmişlerdir. Amasya gazetesi, başlığının altında “Vilâyetin Resmî Gazetesidir” ibaresini taşımaktadır. Bu gazete, içeriği itibariyle merkezi çevreye taşıyan, resmî bilgilerin kamuoyuna ulaşmasını sağlayan bir çizgidedir. Buna mukabil Amasya’da Emel gazetesi, her ne kadar genç Cumhuriyet’in temel prensiplerini benimsemiş görünse de mahallî iktidar odaklarına karşı muhalif bir duruş sergilemektedir. Bu çalışma, Amasya’da yayınlanan ilk gazetelere ilişkin tespit edilen yeni verileri literatüre kazandırmanın yanı sıra Amasya ve Amasya’da Emel gazetelerinin yayın politikalarına ilişkin tespitleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.Keywords : Amasya, Yerel Basın, Müdde-i Umûmî, Taşdemir, Tecelli, Türközü, Yeşilırmak, Emel