- Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi
- Vol: 6 Issue: 11
- MİLLİ MÜCADELE VE CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA GİRESUN'DA BASIN HAYATI VE IŞIK GAZETESİ
MİLLİ MÜCADELE VE CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA GİRESUN'DA BASIN HAYATI VE IŞIK GAZETESİ
Authors : Oktay Karaman
Pages : 429-446
Doi:10.31765/karen.797024
View : 12 | Download : 5
Publication Date : 2020-12-28
Article Type : Research
Abstract :Geçmiş olayların araştırılmasında çok büyük öneme sahip olan gazeteler, yayınlandıkları dönemin siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel özelliklerinin bilinmesinde en etkili araçlardır. Özellikle yerel gazetelerin, şehir tarihi çalışmaları ve şehirlerin geçmişte her alandaki özelliklerini anlamada büyük yararlılıkları olmuştur. Osmanlı Devleti’nde basın hayatı, 19. Yüzyılın başında yabancı devletler tarafından başlatılmıştır. Osmanlı Devleti’nin ilk Türkçe gazetesi 1 Kasım 1831 tarihinde yayımlanan Takvim-i Vekayi olmuştur. 1840 yılında Ceride-i Havadis, 1860 yılında ise Tercüman-ı Ahval yayın hayatına başlamıştır. Osmanlı Devleti’nde 19. yüzyılın sonlarında batılılaşma çabaları ve basın hayatı için önemli bir gelişme, 1864 yılından itibaren vilayet matbaalarının kurulmasıdır. Vilayet matbaaları, yerel gazeteciliğin ortaya çıkmasını da sağlamıştır. Giresun’da basın hayatı 1910 yılında başlamıştır. Özellikle Milli Mücadele Dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarında, çok dinamik bir basın hayatı görülmektedir. Şehirdeki matbaalarda basılan gazeteler ve dergiler, halkın bilinçlenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Gazete ve dergilerin çıkarılmasında en önemli araç olan matbaa, 1910 yılında kurulmuş ve 1923 yılına kadar şehirde, Yeni Yol, Giresun ve İttihat Terakki matbaaları basın hayatına hizmet etmişlerdir. Giresun’da ilk çıkan gazeteler, 1910’da "Giresun”, 1911 de "Giresun Maarif”, 1912’de "Karadeniz”, "Hadim-i Millet” ve "Kavlak”, 1918’de "Işık”, 1920’de "Gedikkaya” ve 1925’de "Yeşilgiresun” adıyla yayımlanmışlardır. Işık Gazetesi 1 Nisan 1918 tarihinde yayın hayatına başlamış ve 1927 yılına kadar devam etmiştir. Gazetenin hemen her sayısında sahibi Çemşitzade Nuri Ahmet, yeni Türkiye Cumhuriyetinin ve Giresun’un gündemini yorumlamıştır. Milli ve manevi konularda çok hassas bir yayın politikası izlemiş ve bu konularda hiç taviz vermemiştir. Şehirdeki siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel hayatla ilgili haberlere yer verilmiştir. Ülkede meydana gelen deprem ve hastalık gibi olaylarda, gazete gelirinden bağış ve geliri ihtiyaç sahiplerine verilmek üzere eşya piyangoları düzenlemiştir. Işık Gazetesi, gazetelerin en önemli görevi olan toplumun haber alma kaynağı ve bilinçlenmesini layıkıyla yerine getirmiştir.Keywords : Giresun, Matbaa, Yerel Gazete, Işık Gazetesi