- Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol: 20 Issue: 1
- Türkiye Türkçesi Ağızlarında #ç- Sesi Üzerine Bir Değerlendirme
Türkiye Türkçesi Ağızlarında #ç- Sesi Üzerine Bir Değerlendirme
Authors : Türker Barış Bulduk
Pages : 45-54
Doi:10.33437/ksusbd.1246193
View : 9 | Download : 6
Publication Date : 2023-04-30
Article Type : Research
Abstract :Her ne kadar yazılı metinlerinin başlangıcı 8. yüzyıla dayansa da o metinlerdeki bazı kelimelerde bulunan soyut anlamlılık, çok anlamlılık ve tam eş anlamlılık gibi özellikler Türkçenin çok eskiye uzanan bir geçmişi olduğunu göstermektedir. Dünyanın en eski dillerinden biri olarak Türkçe, tarih içinde pek çok medeniyetle etkileşim içerisinde bulunmuş ve buna bağlı olarak diğer pek çok dil gibi değişikliğe uğramıştır. Bugün tek bir ses olarak gördüğümüz bazı kullanımlar, aslında farklı seslerin değişikliğe uğraması sonucunda oluşmuş şekillerdir. Söz gelimi, bugün n sesi olarak tek şekilli kullandığımız ses, Türkçenin tarihi içinde ñ ve n seslerinin birleşmesi neticesinde ortaya çıkmıştır. Aynı şekilde bugün #ç olarak kullandığımız ses, Türkçenin gerek tarihî lehçelerinde, gerek çağdaş lehçelerinde ve gerekse Türkiye Türkçesi ağızlarında farklı şekillerde kullanılmakta ve bu sesin farklı kaynakları olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı Türkçenin en eski seslerinden biri olan kelime başı ç’nin Türkiye Türkçesi ağızlarında hangi şekillerde ortaya çıktığını sınıflandırmaktır. Bu bağlamda, ç- sesinin Derleme Sözlüğü’ndeki madde başları incelenmiş ve bu madde başlarından bir kısmının Türkçenin farklı lehçelerinden ses değişikliği şeklinde geçtiği ya da bazı ç-‘lerin ön türeme şeklinde oluştuğu tespit edilmiştir.Keywords : Türkçe, Tarihî Lehçeler, Çağdaş Lehçeler, Türkiye Türkçesi Ağızları, ç- Sesi.