- İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi
- Vol: 83 Issue: 1
- MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME TEMELLİ FONKSİYONEL BAĞLANTISALLIK YÖNTEMLERİ
MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME TEMELLİ FONKSİYONEL BAĞLANTISALLIK YÖNTEMLERİ
Authors : Emre Hari, Ulaş Ay, Hüden Neşe, Ali Bayram, Tamer Demiralp
Pages : 71-80
Doi:10.26650/IUITFD.2019.0072
View : 18 | Download : 7
Publication Date : 2020-01-13
Article Type : Review
Abstract :Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRG) verilerine dayanan fonksiyonel bağlantısallık analizleri beyin araştırmalarında önemli bir yer kazanmıştır. Özellikle dinlenim durumunda beynin büyük ölçekli nörokognitif ağlarının ortaya koyulabilmesi ve bunların hastalıklardaki değişimlerinin gösterilebilmesi bu araştırma yöntemine olan ilgiyi artırmıştır. Öte yandan, genel hatlarıyla birbirine benzer olsa da detayda farklılaşan sonuçlar üreten alternatif fonksiyonel bağlantısallık hesaplama yaklaşımları mevcuttur. Fonksiyonel nörogörüntülemenin etkin kullanımı için bu farklı yaklaşımların, ele alınan problem ve incelenen popülasyona bağlı olarak beynin büyük ölçekli ağlarının yapısal örüntülerini ve işlevlerini ortaya koymaktaki güçlü ve zayıf yönlerinin anlaşılması gereklidir. Bu çerçevede, hipotez testi için literatürden kaynaklı anatomik ilgi alanlarının seçimine dayanan tohum temelli fonksiyonel bağlantısallık analizi daha güçlü bir yaklaşımken, keşifçi araştırmalarda tümüyle veri güdümlü olan bağımsız bileşen analizi (BBA) tüm beyin verisini tarafsız değerlendirme olanağı sunmaktadır. Yöntemler arasındaki diğer önemli ayrım, grup analizleri için incelenen beyinlerin anatomik olarak ortak bir şablon üzerinde çakıştırılması veya anatomik tanımlamaların her beynin kendi mekânsal koordinatlarında gerçekleştirilmesidir. Beyinde büyük ölçekli deformasyonlara yol açan patolojilerde ikinci yolun seçimi başarımı büyük ölçüde arttırırken, büyük ölçekli sağlıklı katılımcı veri kümelerinden normatif sonuçlar çıkartmak için ilk yaklaşım daha avantajlı olabilir. Son olarak, bireysel koordinatlarda kortekse ilişkin anatomik tanımlamaların gerçekleştirilmesinde hacim veya yüzeye dayalı yaklaşımlar da fonksiyonel bağlantısallık çalışmalarının sonuçlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu derlemede, fonksiyonel bağlantısallık hesaplama yaklaşımları bu üç perspektiften ele alınarak karşılaştırılacaktır.Keywords : Fonksiyonel nörogörüntüleme, fonksiyonel bağlantısallık, entrensek bağlantısallık ağları, tohum temelli korelasyon analizi, bağımsız bileşen analizi, kortikal parselasyon