- AKADEMİAR Akademik İslam Araştırmaları Dergisi
- Issue: 11
- Seyyid Ahmed b. Seyyid Zeynî Dahlân: Hayatı, Eserleri Ve "Hulâsatü’l-Kelâm Fî Beyâni Ümerâi’l-B...
Seyyid Ahmed b. Seyyid Zeynî Dahlân: Hayatı, Eserleri Ve "Hulâsatü’l-Kelâm Fî Beyâni Ümerâi’l-Beledi’l-Harâm" Adlı Eserinde Tevessül Hakkındaki Görüşleri
Authors : Mesut Yiğit
Pages : 161-196
Doi:10.46231/sufiyye.1017002
View : 26 | Download : 5
Publication Date : 2021-12-30
Article Type : Research
Abstract :Seyyid Ahmed b. Seyyid Zeynî Dahlân (öl. 1303/1886) Osmanlı’nın son döneminde Mekke-i Mükerreme’de doğan önemli âlim ve sûfîlerden biridir. Çok sayıda hocadan ders alan Seyyid Dahlân iyi bir eğitim sürecinden geçmiştir. Ancak ders aldığı hocaları içerisinde en çok istifade ettiği kişi Şeyh Osman b. Hasan ed-Dimyâtî eş-Şâfiî el-Ezherî el-Mekkî (öl. 1265/1849) olmuştur. Hocası ed-Dimyâtî’den zâhiri ilimlerin yanında Halvetiyye, Ayderûsiyye, Kâdiriyye, Nakşibendiyye ve Şâzeliyye tarikatlarının icâzetini de almıştır. Seyyid Dahlân; Mekke Şâfiî müftülüğü, şeyhu’l-ulemâ/reîsu’l-ulemâ’lık gibi önemli vazifelere getirilmiş ve bu görevleri titizlikle yürütmüştür. Eğitime çok önem veren Seyyid Dahlân pek çok talebe yetiştirmiş ve bu uğurda büyük çabalar sarf etmiştir. Seyyid Dahlân’ın yaşadığı dönemde Vehhâbî hareketi Arap yarımadasında siyasi olarak güçlenmiş, akîdevî konularda halkı baskı altına almıştır. Seyyid Dahlân, Vehhâbiler ve diğer oluşumlarla ilmî ve fikrî mücadele içine girerek Ehl-i Sünnet akidesinin önemli savunucularından olmuştur. Tasavvuf, akaid, siyer, tarih ve gramer gibi birçok alanda irili ufaklı pek çok eser telif eden Seyyid Dahlân, kitaplarında tevessül konusunu da işlemiştir. Tevessülün çeşitleri arasında en çok tartışılanı Yüce Allah’a yakın olduğu düşünülen şahıslarla tevessül yapılıp yapılmayacağı mevzuudur. Seyyid Dahlân eserlerinde tevessülün tüm çeşitlerinin caiz olduğunu delilleriyle işlemiş, Müslümanları tevessül inancı üzerinden tekfir edenlerin vahim bir hataya düştüklerini belirtmiştir. Bu çalışmada Seyyid Dahlân’ın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, daha sonra onun önemli eserlerinden biri olan Hulâsatü’l-kelâm fî beyâni ümerâi’l-beledi’l-harâm’da ele aldığı tevessül konusu incelenmiştir.Keywords : Seyyid Dahlân, Hulâsatu’l-kelâm, Tevessül, Tarikat, Vehhâbilik