- Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Uygulama
- Cilt: 14 Sayı: 28
- Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması
Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması
Authors : Mehmet Özdoğru
Pages : 297-326
Doi:10.58689/eibd.1347780
View : 100 | Download : 96
Publication Date : 2023-12-31
Article Type : Research
Abstract :Bu araştırmada, Türkiye’de öğretmen liderliğinin önündeki engelleri araştıran çalışmaların meta-sentez yöntemiyle incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya dâhil edilen çalışmalara "Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Tarama Merkezi” ile "ULAKBİM Sosyal Bilimler Veri Tabanı” kullanılarak ulaşılmıştır. Araştırma amacına ve önceden belirlenen kriterlere uygun 20 çalışma belirlenmiştir. Araştırma Walsh ve Downe (2005) tarafından geliştirilen meta-sentez aşamalarına uyularak gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan verilerin derinlemesine analizi ve yeniden yorumlanması sonucu Türkiye’de öğretmen liderliğinin önündeki engeller ana teması altında 7 alt temaya ulaşılmıştır. Bu alt temalar yönetici tutum ve davranışları, örgütsel nedenler, öğretmenlerden kaynaklı durumlar, bürokratik etkenler, eğitim sisteminden kaynaklanan sorunlar, öğretmen yetiştirmeden kaynaklanan sorunlar ve okulla ilgili sorunlardan oluşmaktadır. Öğretmen liderliğinin önündeki olumsuz yönetici tutum ve davranışlarından kaynaklanan engeller; öğretmeni desteklememe, yetkiyi paylaşmama, hiyerarşi anlayışı, kararlara katmama, örnek liderlik davranışı göstermeme, riskten kaçma, yeniliğe açık olmama, öğretmen gelişimine engel olma, çalışmaları görmezden gelme, başarıyı takdir etmeme, öğretmeni sınırlama ve öğretmene özerklik tanımamadır. Örgütsel nedenlerden kaynaklı engeller; olumsuz okul kültürü ve iklimi, demokratik olmayan ortam, yetersiz ücret, iş yükü, güvensiz ortam, teşvik edici unsurların olmaması, zaman yetersizliği, katılım imkânı sunulmaması ve akademik başarı odaklı kültürdür. Öğretmenlerden kaynaklı engellerle ilgili olarak ise liderlik becerisi eksikliği, sorumluluk almama, kişisel sorunlar, yetersiz meslektaş desteği, olumsuz liderlik algısı, gelişime kapalı olma, öğretmenler arası iletişim ve işbirliği eksikliği öne çıkmaktadır.Keywords : liderlik, Öğretmen liderliği, Lider öğretmen, Öğretmen liderliği engelleri