- Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Vol: 21 Issue: 2
- ANONİM ORTAKLIKLARDA ÖZEL DENETİMİN KONUSU
ANONİM ORTAKLIKLARDA ÖZEL DENETİMİN KONUSU
Authors : Direnç Akbay
Pages : 629-660
Doi:10.33717/deuhfd.644547
View : 13 | Download : 12
Publication Date : 2019-12-26
Article Type : Research
Abstract :Özel denetim anonim ortaklıklara özgü bilgilendirme sisteminin önemli bir parçasıdır. Bu nedenle bilgi alma ve inceleme hakkı gibi bilgilendirme sisteminin diğer unsurlarıyla amaç birliği içindedir. Bu çalışmada, söz konusu amaç birliği göz önünde tutularak, özel denetimin konusu incelenmiştir. Özel denetimin konusuna ilişkin olarak TTK m. 438 ve m. 439 soyut düzenlemeler getirmektedir. Bu nedenle çalışmada özel denetimin konusu sistemli bir biçimde incelenmiştir. Soyut koşulların anlaşılabilir kılınması için öğreti ve yargı kararlarından faydalanılmıştır. Özel denetimin konusunu mahkeme aşamasından önce etkileyen koşullar, ikincillik, gereklilik ve belirliliktir. İkincillik özel denetim talebinden önce bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmış olmasını ifade eder. Dolayısıyla somut olayda özel denetim talebinin konusunu etkiler. Gereklilik koşulu, özel denetimin pay sahipliği haklarının kullanılması bakımından gerekli olması anlamındadır. Belirlilik koşulu da özel denetimin sadece belirli olayların aydınlatılması amacıyla istenebileceğini ifade eder. Özel denetim talebi genel kurulda reddedilirse, azınlık mahkemeden talepte bulunabilir. Fakat bunun için talep konusunun ek bazı özellikler taşıması gerekir. Mahkemeden özel denetim talep edilebilmesi için, ortaklığın ya da pay sahiplerinin zarara uğraması gerekmektedir. Keza bunun kurucuların veya şirket organlarının kanunu ya da esas sözleşmeyi ihlali neticesinde olması gereklidir.Keywords : Özel denetim, ikincillik, gereklilik, belirlilik, ticaret hukuku