- Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
- Vol: 10 Issue: 19
- DÖVİZ KURU VE DIŞA AÇIKLIĞIN ENFLASYON ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: DOĞRUSAL OLMAYAN REGRESYON ANALİZİ...
DÖVİZ KURU VE DIŞA AÇIKLIĞIN ENFLASYON ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: DOĞRUSAL OLMAYAN REGRESYON ANALİZİ
Authors : Lütfü Sizer
Pages : 146-158
View : 11 | Download : 3
Publication Date : 2020-05-25
Article Type : Research
Abstract :Dış ticaret ülkeler arası fiyatların karşılıklı olarak yakınsamasında önemli bir rol oynamaktadır. Ülkeler dış ticaret yaptıkça içeride düşük fiyatlarla ürettikleri ürünleri dış talebin etkisiyle daha yüksek fiyatlardan ihraç etme imkânına kavuşurken yine iç piyasada yüksek fiyatlardan üretebildikleri ürünleri ithal ederek tüketicilerin daha düşük fiyatlardan ürünlere ulaşmasını sağlayabilmektedirler. Dış ticaret yoğunlaştıkça; ihracatçı ülkede ucuz olan ürünlerin fiyatları artarken ithalatçı ülkede de pahalı olan ürünlerin fiyatı düşerek yakınsama süreci devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin enflasyon oranı üzerinde dış ticaretin etkisini; döviz kuru ve dışa açıklık değişkenleri ile doğrusal dışı ekonometrik bir model çerçevesinde araştırmaktır. Bu çalışmada, doğrusal dışı çalışmamızın nedeni; eğer serilerimizde doğrusal dışı bir yapı bulunuyorsa, doğrusal birim kök testleri güç problemi ile karşılaşacaklardır. Bu da temel hipotezi ret etmeme yönünde eğilimli sonuçlar verecektir. Bu kapsamda çalışmada Türkiye’ye ait döviz kuru, enflasyon ve dışa açıklık değişkenlerine ait 2003Q1-2018Q4 dönemleri arası veriler kullanılmıştır. Öncelikle bu değişkenlerin doğrusal dışı olup olmadığını test etmek için Harvey ve Leybourne (2007) testi uygulanmıştır. Test sonucunda değişkenlerin STAR tipi doğrusal dışı oldukları belirlenmiştir. Çıkan sonuca göre STAR tipi modeller için Kapetanios, Shin ve Snell (2003) ve Kruse (2011) Doğrusal dışı birim kök testi yapılmış ve serilerimizin 1. dereceden entegre olduğu bulunmuştur. Daha sonra bu değişkenler arsında eş-bütünleşme olup olmadığına bakmak için Kapetanios, Shin ve Snell (2006) STAR tipi eş bütünleşme testi yapılmıştır. Yapılan testte seriler arasında eş-bütünleşme olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Son olarak değişkenler arasında nedensellik ilişkisine bakmak için Diks ve Panchenko (2006) testi yapılmış ve hem döviz kurundan enflasyona doğru tek yönlü hem de dışa açıklıktan enflasyona doğru tek yönlü nedensel ilişki bulunmuştur.Keywords : Enflasyon, Döviz kuru, Dışa açıklık