- Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi
- Vol: 2022 Issue: 33
- "Griye İsyan": Grafiti Yazarını Çevirmen Olarak Konumlandırmak ve Grafitinin Kent Mekanını...
"Griye İsyan": Grafiti Yazarını Çevirmen Olarak Konumlandırmak ve Grafitinin Kent Mekanının Dönüşümündeki Etkisi
Authors : Ayşe Ayhan
Pages : 42-59
Doi:10.37599/ceviri.1207772
View : 12 | Download : 4
Publication Date : 2022-12-31
Article Type : Research
Abstract :Söylemsel ve söylemsel olmayan müdahalelerin, kamusal alanda ve kent mekânında toplumsal, kültürel, siyasi bir etki yaratmak, bir protesto başlatmak, bir iletişim kanalı oluşturmak gibi amaçlar doğrultusunda çok çeşitli çeviri etkinlikleri yoluyla aktarılması (Bkz. Baker, 2015) çeviri çalışmalarının da başlıca konularından biri halini almıştır. Sokak sanatı, kentsel müdahalenin çeviri etkinliği olarak kavramsallaştırılması bağlamında, kentsel deneyimi dönüştüren ve yeniden tanımlayan somut, fiziksel müdahaleler ortaya çıkartan (Suchet & Mekdjian, 2016) çok biçimli bir çeviri etkinliği olarak ele alınmıştı (Ayhan, 2021). Bu çalışma, çokkipli multimodal çeviri yaklaşımıyla grafiti yazarlarının çevirmen olarak konumlan(dırıl)masına odaklanacak ve grafitinin kent mekanında ortaya çıkardığı somut dönüşüm etkisinin dinamiklerini Karaköy örneği üzerinden tartışacaktır. Grafiti yazarının çevirmen olarak konumlan(dırıl)ması ve grafiti ile gelen değişimin kent mekanındaki somut etkileri, grafiti yazarlarının "Griye İsyan” belgeselindeki kendi anlatımları ve Internet ortamında incelenen haber ve röportajlarda okunmaktadır. Üç bölümden oluşan "Griye İsyan” belgeseli ile birlikte Internet ortamında incelenen kaynaklar hem belgesel hem de Mr. Hure, Olihe ve Luckypunch’un bir araya geldiği grafiti üçlüsü B.O.K – Bad of Kings hakkındaki haber ve röportajlardan oluşmaktadır. Bu çalışma, grafiti yazarlarının konu edilen belgesel, haber ve röportajlarda çevirmen olarak ne şekilde tanımlandığını betimleyerek belgeselin söylemsel çözümlemesi ve ilgili kaynakların incelenmesiyle ortaya çıkarılan kavram ve ifadelerle sanatçıların çevirmen olarak konumlan(dırıl)masındaki yaklaşımı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın bir diğer amacı da sanat- sanat eseri-izleyici ilişkisi çerçevesinde kent mekânında ortaya çıkan somut dönüşüm etkisini incelemektir. Bir tür konuşma, yazma ve dünyayı yorumlama biçiminden diğerine doğru gerçekleşen bir yer değiştirme (Cronin, 2006) yaklaşımı, sokak sanatçıların müdahalelerinin çokkipli çeviri biçimleri olarak incelenmesine olanak tanımıştı. Sokak sanatı, kültürel çeviri bağlamında da dünyaya ait nesnelerin her birimizin meşgul olabildiği ve olması gereken kaynak metinler olarak yorumlanması ve bu yorumun nihai bir alıcıya iletilmesi (Maitland, 2017) çerçevesinde tartışılabilmektedir.Keywords : Griye isyan, grafiti, çokkipli çeviri, göstergelerarası çeviri, kentsel müdahale