- Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi
- Vol: 18 Issue: 36
- CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ’NÜN TRABZON ZİYARETLERİ
CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ’NÜN TRABZON ZİYARETLERİ
Authors : Gültekin Kâmil Birlik
Pages : 295-322
View : 11 | Download : 8
Publication Date : 2018-10-19
Article Type : Research
Abstract :İsmet İnönü cumhurbaşkanlığı döneminde Trabzon’a üç kez ziyarette bulunmuştur. İsmet İnönü’nün 1943 ve 1946’da yaptığı ziyaretlerdeki karşılanışı ve Trabzonluların ziyaretlerden dolayı hissettikleri, yerel ve ulusal basında oldukça abartılı ifadelerle anlatılmıştır. Yine ilk iki ziyaretinde İsmet İnönü için "Milli Şef”, "Başbuğ” gibi hitaplar kullanan basın, İsmet İnönü’nün vasıflarını, Milli Mücadele ve Lozan’daki başarıları ile İkinci Dünya Savaşı’na Türkiye’yi sokmaması olarak göstermiştir. İlk iki ziyaretinde İsmet İnönü’den Trabzonluların beklentileri, liman ve demiryolu olarak dile getirilmiştir. İsmet İnönü de bu beklentileri karşılayacak şekilde açıklamalarda bulunmuş, ikinci ziyaretinden sonra Trabzon limanının temeli atılmıştır. İsmet İnönü’nün 1947’deki son ziyareti yerel basında, eski ziyaretlerine oranla çok az yer bulmuş, Trabzonluların ziyaret nedeniyle hissettikleri artık eski abartılı ifadelerle açıklanmamış ve kendisine "Milli Şef” yerine "Cumhurbaşkanı” olarak hitap edilmiştir. Bu ziyaret sırasında Trabzonlular tarafından, İsmet İnönü’den herhangi bir beklenti de dile getirilmemiştir. İsmet İnönü üç ziyaretinde de, Trabzon’da Atatürk’e hediye edilen ve daha sonra Atatürk için müze haline getirilen "Atatürk Köşkü’nde” kalmıştı. Bu köşk ilk iki ziyaretinde İsmet İnönü’nün "köşkü” olarak görülürken, 1947’deki son ziyaretinde tekrar "Atatürk’ün köşkü” olarak anılmaya başlanmıştır. İsmet İnönü’nün cumhurbaşkanı olarak Trabzon’a ilk kez geldiği gün olan 28 Eylül gününde, "dönüm yılı” adıyla kutlamalar yapılmasına karar verilmişti. Ancak bu kutlamalar sadece 1944 ve 1945 yıllarında gerçekleşmiş, daha sonraki yıllarda herhangi bir kutlama yapılmamıştır. Gerek bu kutlamaların sonlanması, gerekse 1947 yılındaki ziyarette görülen değişiklikler, çok partili hayata geçiş sonrasında yaşanmıştır.Keywords : İsmet İnönü, Atatürk, Trabzon, Cumhurbaşkanları, Tek Parti Dönemi, Çok Partili Hayata Geçiş