- Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi
- Vol: 9 Issue: 2
- The Efficacity Investigation for Some Markers Detecting Yellow Rust Resistance Genes in Bread Wheat ...
The Efficacity Investigation for Some Markers Detecting Yellow Rust Resistance Genes in Bread Wheat Varieties
Authors : Gülçin Akgören Palabiyik, Ismail Poyraz
Pages : 1026-1034
Doi:10.35193/bseufbd.1167790
View : 10 | Download : 5
Publication Date : 2022-12-31
Article Type : Research
Abstract :Sarı pas, (Puccinia striiformis Westend. f. sp. tritici) buğday üretiminde ciddi kayıplara neden olan en önemli buğday hastalıkları arasında yer almaktadır. Hastalıkla mücadelede kimyasal fungusitler yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak kimyasal mücadele ekonomik olmadığı gibi çevre kirliliğine de neden olmaktadır. Bu sebeple üretimde dayanıklı buğday çeşitlerin kullanılması kritik bir öneme sahiptir. Sarı pas hastalığına karşı dayanıklılık, Yr genleri ile ifade edilmektedir. Islah çalışmalarında kullanılacak ebeveynlerin hangi dayanıklılık genine sahip olduğunu bilmek, yeni dirençli çeşitlerin geliştirilmesinde büyük avantaj sağlamaktadır. Bu çalışma, sarı pas hastalığına karşı direnç genlerinin saptanmasında kullanılan belirteçlerin etkinliğini belirlemeyi amaçlamaktadır. PZR yöntemiyle sarı pas hastalığına karşı direnci sağlayan dokuz gen (Yr9, Yr10, Yr15, Yr26, Yr29, Yr36, Yr48, Yr51 ve YrCH52) için tanımlanmış moleküler markörlerin (Xgwm582, RgaYr10a, Xgwm413, Xgwm11, Wmc44, Barc101, Cfa2149, Sun104, Xgwm273) etkinliği araştırılmıştır. Materyal olarak, yirmi ekmeklik buğday çeşidi kullanılmıştır. PCR tabanlı moleküler markörler kullanılarak belirlenen direnç gen profilleri ile tescil bilgisi ve literatürde geçen tarla dayanıklılık verileri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda farklı direnç genleri için tanımlanmış markörlerin, buğday çeşitlerinin direnç gen profilini tespit etmedeki etkinlik durumları belirlenmiştir. Ayrıca, tarladaki dayanıklılığı bilinen çeşitlerle hassas çeşitlerin direnç gen profilleri karşılaştırılmış, direnci sağlamada öne çıkan ve markörlerle tespit edilen genler belirlenmiş ve bu genlerin homozigot/heterozigot durumlarına göre verimlilikleri değerlendirilmiştir. Tüm buğday çeşitlerinde pozitif sonuç veren RgaYr10a, Xgwm413, Barc101 ve Cfa2149 gibi markörlerin etkinliğinin düşük olduğu sonucuna varılmıştır.Keywords : Sarı pas, Direnç genleri, Ekmeklik buğday, Moleküler Markörler, Verimlilik