- Belgi Dergisi
- Issue: 22
- AHMET AĞAOĞLU’NA GÖRE BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİNDE ULUSLARARASI SİYASET, OSMANLI DEVLETİ VE İSLAM ...
AHMET AĞAOĞLU’NA GÖRE BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİNDE ULUSLARARASI SİYASET, OSMANLI DEVLETİ VE İSLAM DÜNYASI
Authors : Ali Bilgenoğlu
Pages : 709-722
Doi:10.33431/belgi.884873
View : 11 | Download : 7
Publication Date : 2021-07-01
Article Type : Research
Abstract :Özet Modern dünya tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan Birinci Dünya Savaşı’nın öncesinde günümüz Ortadoğu coğrafyasının paylaşımı meselesi Büyük Güçler arasındaki en ciddi ihtilaf konularının başında gelmekteydi. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Doğu Sorunu olarak gündemin ilk sıralarına yerleşen bu uluslararası politik mesele sivil-asker devlet adamları kadar son dönem Osmanlı-Türk aydınlarının da en önemli tartışma konularından birisi olmuştur. Özellikle II. Meşrutiyet basınının birbirinden farklı ideolojik yaklaşımlara sahip pek çok yayın organında bu dönemde önemli makaleler yayımlanmış; siyasal yönelimleri farklı bu yayınların ortak noktalarından bir tanesini özelde Osmanlı Devleti’nin, genelde ise İslam dünyasının geleceği konusunda yaşanan endişe oluşturmuştur. Birinci Dünya Savaşı’na doğru ilerleyen süreçte İslam dünyasının geleceği çerçevesinde Osmanlı Devleti’nin durumu konusunda değerli makaleler kaleme alan düşünürlerden bir tanesi de Ahmet Ağaoğlu’dur. Son dönem Osmanlı düşünce hayatının ve Türk milliyetçiliği fikrinin önde gelen isimlerinden biri olan Ağaoğlu bu süreçte farklı basın organlarında uluslararası siyaset ve Osmanlı Devleti hakkında yazılar kaleme almıştır. Bu çalışmada Ağaoğlu tarafından dönemin önemli yayın organlarından biri olarak öne çıkan Sırat-ı Müstakim’de yayımlanmış olan iki önemli makale merkeze alınmak suretiyle, 1910-1915 yılları arasında aynı dergide yayımlanmış diğer makalelerinden de yararlanarak kendisinin Büyük Güçler, Osmanlı Devleti ve İslam dünyası hakkındaki fikirleri dönemsel olarak ortaya konulmaya çalışılacaktır. Bu bağlamda Ağaoğlu’nun uluslararası ve bölgesel analizleri kadar İslam dünyası, Osmanlı Devleti ve hilafet kurumu merkezli durum tespitleri ve gelecek projeksiyonu hakkındaki yaklaşımı irdelenmeye çalışılacaktır.Keywords : Ahmet Ağaoğlu, Osmanlı Devleti, II. Meşrutiyet, İslam Dünyası, Büyük Güçler, Sırat-ı Müstakim