- Belgi Dergisi
- Issue: 22
- TÜRK-YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ’NDE HİLAL-İ AHMER (KIZILAY) CEMİYETİ’NİN GİRİT’TE GÖREVLENDİRDİĞİ İMDAD-...
TÜRK-YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ’NDE HİLAL-İ AHMER (KIZILAY) CEMİYETİ’NİN GİRİT’TE GÖREVLENDİRDİĞİ İMDAD-I SIHHİ HEYETLERİ VE FAALİYETLERİ
Authors : Semih Çinar
Pages : 331-352
Doi:10.33431/belgi.881986
View : 10 | Download : 7
Publication Date : 2021-07-01
Article Type : Research
Abstract :Türk - Yunan Nüfus Mübadelesi, savaştan yeni çıkmış olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin henüz yeni kurulduğu ve birçok sorunla uğraşmak zorunda olduğu bir dönemde gerçekleşmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde yaşanan kitlesel göçlerin yakın tanıkları olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kurucuları, mübadele işine ziyadesiyle önem vermişlerdir. Mübadele işlerini yürütmek üzere geniş bir kadroya ve hatırı sayılır bir bütçeye sahip olan Mübadele, İmar ve İskân Vekâleti kurulmuştur. Mübadillerin karşılaşacağı sorunları asgariye indirmek için geçmiş yıllarda yaşanan savaşlarda ve göçlerde gösterdiği yararlılıklarla takdir kazanan Hilal-i Ahmer Cemiyeti’nin de yardımına başvurulmuştur. Hükümet ile Hilal-i Ahmer Cemiyeti arasında yapılan görüşmeler sonucunda bir işbirliği programı hazırlanarak cemiyetin mübadelede üstleneceği hizmetlerin sınırları tespit edilmiştir. Belirlenen işbirliği programına göre, Hilal-i Ahmer Cemiyeti’nin bindirme ve indirme iskelelerinde sağlık heyetleri görevlendirmesine, yolculuk sırasında vapurlarda sağlık heyetleri bulundurmasına, mübadillerin geçici barınmaları için çadır ve barakalar kurmasına, mübadillere eşya ve erzak yardımları yapmasına karar verilmiştir. Hilal-i Ahmer Cemiyeti’nin hükümet ile yaptığı işbirliği programına bağlı kalarak sağlık heyetleri görevlendirdiği yerlerden biri de Girit adası olmuştur. 1923 yılı Ekim ayında kurulan 28. Hanya İmdad-ı Sıhhi Heyeti ve 29. Kandiye İmdad-ı Sıhhi Heyeti, 10 Kasım‘da İstanbul’dan ayrılarak Atina üzerinden Girit’e varmak üzere yola koyulmuştur. 15 Kasım’da Girit adasına varan heyetler, birkaç günlük hazırlığın ardından 17 Kasım’da fiilen göreve başlamışlardır. Bu çalışmada Türkiye Kızılay Derneği Arşivi’nde yer alan belgeler çerçevesinde Hilal-i Ahmer Cemiyeti’nin Hanya ve Kandiye şehirlerinde görevlendirdiği imdad-ı sıhhi heyetlerinin faaliyetleri incelenmiş, heyetlerin kimlerden oluştukları, görev süreleri boyunca üstlendikleri sağlık hizmetleri, mübadillerin Türkiye’ye sevkleri sırasında üstlendikleri görevler, muhtaç durumda olan mübadiller için yaptıkları erzak ve eşya yardımları tespit edilerek değerlendirilmiştir.Keywords : Mübadele, Hilal-i Ahmer Cemiyeti, Kızılay, Girit, Hanya İmdad-ı Sıhhi Heyeti, Kandiye İmdad-ı Sıhhi Heyeti