- Belgi Dergisi
- Vol: 2 Issue: 18 Special Issue
- Yeniçerilerin Esnaflaşmasında Orducu Görevinin Rolüne Dair Bazı Tespitler
Yeniçerilerin Esnaflaşmasında Orducu Görevinin Rolüne Dair Bazı Tespitler
Authors : Bülent Çelik
Pages : 1683-1700
Doi:10.33431/belgi.525956
View : 13 | Download : 6
Publication Date : 2019-07-01
Article Type : Research
Abstract :Osmanlı Devleti’nde devletin kuruluşundan beri askeri faaliyetler her zaman için önemli olmuştur. Yeniçeri Ocağı, Tımar Sistemi gibi askeri kurumlar, Osmanlı Devleti’nin en önemli kurumlarından bazıları olarak bu türden faaliyetlerde yer almışlar ve askeri alanda oldukça başarılı örnekler sergilemişlerdir. Özellikle yeniçerilerin XVI. yüzyılın ortalarından itibaren kuruluş yıllarında sahip olduğu geleneksel özellik ve kuralların dışına taşarak değişiklik ve farklılıklar göstermesi, günümüzde Osmanlı Devleti’nin askerlik alanındaki "gerilemesinin önemli bir başlığı olarak ele alınmaktadır. Başlangıçta bu değişiklikleri ve yeniçerilerin özellikle esnaf loncalarına dâhil olmalarını hoş karşılamayan devlet, sonraki yıllarda bu durumu kabullenmiş gibidir. Bir yüzyıl sonra, XVII. yüzyılın ortalarında, pek çok esnaf loncasında yeniçerilere rastlamak artık olağan bir hal almıştı. Bu işbirliği hem yeniçeriler hem de loncalar için avantajlı olmuşa benzemektedir. Yeniçeriler enflasyon nedeniyle değeri düşen maaşlarını loncadan aldıkları gelirle dengelemişler, loncalar da özellikle XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Batı ile ticari etkileşiminin artması nedeniyle uğrayabilecekleri ticari zararlara karşı ocağın siyasi gücünü arkalarına almışlardı. Bu iki farklı grup ise birbirlerini özellikle seferlerde gözlemlemişlerdi. Yeniçeriler ve diğer askeri grupların yanı sıra seferlerde Osmanlı askerlerinin başta beslenme, giyim, sağlık-sağlığa uygunluk, silah donanımlarının tamiri ve bakımı gibi ihtiyaçlarını gören ve "orducu esnafı” olarak adlandırılan lonca üyeleri de yer almaktaydılar. Yeniçeri ve lonca üyeleri arasında sefer boyunca ve sonrasında da devam eden iletişim bu ekonomik ve siyasi ortaklığı doğurmuştur. Yeniçeri ve esnaf teşekküllerinin yan yana var olduğu tüm Osmanlı kentlerinde bu grup arasındaki etkileşim ve işbirliği az ya da çok oranda görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, kaldırılışına kadar Yeniçeri Ocağı ile esnaf loncaları arasındaki işbirliğini bazı Osmanlı arşiv belgelerinden tespit etmek ve bunun Osmanlı kent ve siyasi yaşamını şekillendirdiğini göstermektir.Keywords : Yeniçeri Ocağı, Tımar Sistemi, Lonca, Orducu Esnafı, Osmanlı, Enflasyon