- Ortadoğu ve Göç
- Vol: 11 Issue: 1
- AYINTAB’DA BİR CAMİ KİLİSE: SURP ASDVADZADZİN KİLİSESİ (KURTULUŞ CAMİ)
AYINTAB’DA BİR CAMİ KİLİSE: SURP ASDVADZADZİN KİLİSESİ (KURTULUŞ CAMİ)
Authors : Enver Demir
Pages : 111-132
Doi:10.31834/ortadoguvegoc.881629
View : 20 | Download : 5
Publication Date : 2021-06-30
Article Type : Research
Abstract :İslami hukuk kurallarının uygulandığı Osmanlı Devleti çatısı altında yaşayan gayrimüslim cemaatler, inanç ve kültürlerini yüzyıllarca koruma imkânı bulmuşlardır. Osmanlı Devleti’nin gayrimüslimlere tanımış olduğu bu inanç hürriyeti sayesinde Hristiyan Ermeni topluluklar Ayıntab’da, nüfusları oranında kilise inşa ettirmişlerdir. Özellikle 19. yüzyılda ilan edilen Tanzimat ve Islahat Fermanlarının ardından gayrimüslim tebaaya ait dini ve sosyal yapıların sayılarında ciddi bir artış görülmüştür. Bu bağlamda çalışmada, tarih boyunca ülke sınırları içerisindeki gayrimüslimlerle yoğun ilişkilerin yaşandığı bir kent olan Ayıntab’da inşa edilen Surp Asdvadzadzin (Saint Mary) Kilisesi hakkında bilgi verilecektir. Ayıntab’ın Tepebaşı Mahallesinde inşa edilmiş olan kilise, cemaati kalmaması nedeniyle bir müddet hapishaneye, sonrasında ise camiye çevrilmiş olup günümüzde Kurtuluş Cami olarak varlığını devam ettirmektedir. Bu bağlamda kent tarihi çalışmaları için vazgeçilmez bir ağırlığı olan Başbakanlık Osmanlı Arşivleri ve vilayet salnamelerinin yanı sıra Ermenice ve İngilizce yazılmış eserler ve kilisede tespit edebildiğimiz yazıtlardan yola çıkarak kilisenin tarihi ve mimarisi ortaya konulmaya çalışılacaktır.Keywords : Tarih, Ayıntab, Ermeni, Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Kurtuluş Cami, Çan.