- Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi
- Vol: 10 Issue: 1
- YANGINLAR, KİLİSELER VE HAVRALAR: OSMANLI DÖNEMİNDE SARAYBOSNA’DA GAYRİMÜSLİM MABETLERİNİN MEŞRULAŞM...
YANGINLAR, KİLİSELER VE HAVRALAR: OSMANLI DÖNEMİNDE SARAYBOSNA’DA GAYRİMÜSLİM MABETLERİNİN MEŞRULAŞMA SÜRECİ
Authors : Aşkın Koyuncu
Pages : 179-220
Doi:10.30903/Balkan.954323
View : 12 | Download : 4
Publication Date : 2021-07-01
Article Type : Research
Abstract :Osmanlı Devleti’nde 1856 Islahat Fermanı’na kadar Gayrimüslimlere yönelik şer‘î kısıtlamaların başında yeni kilise ve havra inşa etme yasağı geliyordu. Fetih döneminde Gayrimüslimlere bırakılan mabetlerin kadı ilâmı, şeyhülislam fetvası ve sultanın fermanıyla aslına uygun olarak tamirine izin veriliyordu. Sonradan yapılmış mabetlerin yıkılması zorunluydu. Bu kurallar yeni kurulan şehirler için de geçerliydi. Osmanlılar tarafından kurulan bir şehir olmasına rağmen Saraybosna’da 16. yüzyılda birer Ortodoks ve Latin kilisesi ile bir havra inşa edilmiştir. Bunların nasıl yapıldığı, neden yıkılmadığı ve nasıl meşrulaştığı meselesi çalışmamızın esasını oluşturmaktadır. Osmanlı şehirlerinde siyaseten izin verilen, hoşgörülen ve şeriata aykırı olarak inşa edilen mabetlerin tamir sürecinde şikâyet olmadığı takdirde kadimliğine hükmedilerek meşrulaştırılması mümkündü. Osmanlı döneminde Saraybosna’da yirmiden fazla büyük yangın yaşanmış ve bazılarında kilise ve havralar da yanmıştır. Makalemizde tamir ve inşa sürecinde uygulanan şer‘î prosedürü ve yangınların Saraybosna’daki mabetlerin meşrulaştırılmasında veya genişletilmesinde nasıl bir vasıta olarak kullanıldığını ele alacağız. Ayrıca, belge ve sicillerde kullanılan standart ifadelerin geçerliliğini inceleyeceğiz.Keywords : Saraybosna, Yangınlar, Kilise, Havra, Şer‘î Hukuk