İLK DÖNEM NAHIV ÇALIŞMALARINDA METOT
Authors : Malik Çalik
Pages : 56-70
View : 10 | Download : 7
Publication Date : 2022-07-05
Article Type : Research
Abstract :Arap dili alanında çalışmalar ilk olarak Ebü’l-Esved ed-Düelî (ö. 69/688) ile başlamıştır. İlk dönem çalışmaları harekeleri belirleme ve kıyasın derinlemesine kullanılmasıyla nahiv konuları çeşitlilik kazanmış ve birçok nahiv malzemesi ortaya çıkmıştır. Sîbeveyhi’nin (ö. 180/796) Arap dili müfredatını ve konularını bir kitapta toplamasıyla nahiv çalışmaları zirveye ulaşmıştır. Sîbeveyhi’nin el-Kitâb adlı eserinden sonra Arap dilinde farklı yöntemler kullanılarak telifler yapılmıştır. Sarf ilminin nahiv ilminden ayrı bir şekilde ele alınması, nahiv konularının müstakil bir şekilde telif hâline getirilmesi, nahiv kurallarının Kur’ân âyetlerinde uygulamak suretiyle teliflerin ele alınması gibi birtakım metotlar kullanılmıştır. Çalışmamızda Düelî’den itibaren Sîbeveyhi’ye kadar olan dönemde nahiv ilmine dair öne çıkan çalışmalar ve nahiv ilminin gelişimine değinilmiştir. Çalışmamız, nahiv ilminin orataya çıkışı, oluşumu ve olgunlaşması olarak üç dönemi kapsayacak ve bu dönemlerdeki nahiv çalışmalarındaki metot ele alınmıştır. Ayrıca bu dönemlerde nahiv ilminin gelişiminde önemli katkıları olan şahisiyetlerin çalışmalarına yer verilmiştir. Bu bağlamda ilk olarak nahiv ilminin ortaya çıkışında kelimenin cümledeki işlevine göre hareke belirleme üzerine yoğunlaşma olmuştur. Oluşum döneminde kıyas olgusu derinlemesine kullanılmasıyla nahiv meseleleri çoğaltılmıştır. Olgunlaşma döneminde ise nahiv meseleleri bir araya toplanılmaya başlanmış ve daha sonra yapılacak olan telifler için zengin malzemeler ortaya konulmuştur.Keywords : Nahiv, Metot, Tasnif, Telif