KUTADGU BİLİG’DE OLUMLU VE OLUMSUZ DUYGULAR
Authors : Nigar Kalkan
Pages : 103-138
View : 9 | Download : 5
Publication Date : 2020-05-31
Article Type : Research
Abstract :Duygular içinde yaşadığımız kültürün beklenti ve düşünceleriyle şekillenmektedir. Bu çalışmada Türk kültürünün ve Türk dilinin temel eserleri olan "Eski Türk Yazıtları”, 11. yüzyıldan günümüze ulaşan "Dîvânu Lügâti’t- Türk” ile "Kutadgu Bilig”de geçen "mutluluk, aşk, acı, korku, şüphe, keder, haset, utanma, öfke, kaygı, heyecan, neşe, öç, övünme, huzur, iğrenme vb.” duyguları bildiren kelimeler ve anlam özellikleri incelenmiştir. Kutadgu Bilig’de yer alan duygu bildiren kelimelerin geçtiği dizelerden hareketle Yusuf Has Hâcib’in Türk kültür yapısı içinde 11. yüzyıldan günümüze neler ulaştırdığı belirlenmeye çalışılmıştır. Eski Türk Yazıtları ve Dîvânu Lügâti’t-Türk’te geçen duygularla mukayese edilmiş ve tarihî süreçte Türk kültürü içinde duyguların nasıl ifade edildiği belirlenmeye çalışılmıştır. Her dil, bir milletin dünya görüşünü içeren ve onu taşıyan bir sistemdir. Türk diline ait dünya görüşüyle yazılmış eserlerde, hayat içinde önemli bir yere sahip olan duyguların Türk kültürü içindeki yeri ile ilgili bazı çalışmalar yapılmış olsa da "mutluluk, pişmanlık” dışında Kutadgu Bilig’de duyguların hangi özelliklerle anlatıldığı belirlenmemiştir. Bu çalışmada duyguların eserdeki yeri dil-kültür ilişkisi içinde değerlendirilmiştir.Keywords : türk dili, kutadgu bilig, duygular