Manas Destanı’nda Irçı Oğul ve Görevleri
Authors : Feyzan Göher
Pages : 115-134
Doi:10.12995/bilig.10105
View : 16 | Download : 7
Publication Date : 2022-04-27
Article Type : Research
Abstract :Manas Destanı, Kırgız halk edebiyatının önemli bir ürünü olmasının yanı sıra, tarihî ve kültürel değeri açısından tüm Türk Dünyasının hazinesidir. Bu destanda Türklerin gelenek ve göreneklerini, geçmişle ilgili algılarını, önem verdikleri değerleri, kültürel ve sanatsal özelliklerini görmek mümkündür. Türk müzik tarihi ve Türk halk edebiyatı için büyük değer taşıyan ozanlar da Manas Destanı’nda yer alırlar. Bu ozanların başında, destanın önemli karakterlerinden olan Irçı Oğul gelir. Irçı Oğul’un bir ozan olarak yüklendiği görevleri tespit etmek, bu çalışmanın temel amacıdır. Buradan hareketle ozanların Kırgız ve tüm Türk Dünyasındaki önemini vurgulamak da amaçlanmaktadır. Betimsel karakterli bu araştırmada, Manas Destanı’nın çeşitli varyant ve neşirlerinden faydalanılmıştır. Çalışmanın sonunda Irçı Oğul’un duyuru yapma(münadilik), habercilik, eğlendirme, cesaret verme, övgü/methiye düzme, ağıtçılık, vasiyet ırları söyleme görevleri bulunduğu ve Manas Destanı’nda bu görevlere ilişkin örneklerin zengin şekilde yer aldığı belirlenmiştir. Sonuçlar, ozanların Türk toplumu için önemini ortaya koymakta ve müziğin Türklerin hayatındaki konumunu vurgulamaktadır.Keywords : Destan, Manas Destanı, ozan, Irçı Oğul, kopuz, tarihsel müzikoloji, kültürel müzikoloji.