- Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri
- Vol: 17 Issue: 1
- ANTİKÇAĞ FARMAKOLOJİSİNİN TEMELLERİ: ESKİ YUNAN TIBBINDA MATERIA MEDICA GELENEĞİ
ANTİKÇAĞ FARMAKOLOJİSİNİN TEMELLERİ: ESKİ YUNAN TIBBINDA MATERIA MEDICA GELENEĞİ
Authors : Esra Yalazi
Pages : 207-229
Doi:10.46931/aran.1298414
View : 28 | Download : 24
Publication Date : 2023-06-27
Article Type : Research Article
Abstract :Günümüzde koruyucu tıp uygulamaları ya da yeni ilaçların üretilmesi amacıyla geçmişte kullanılan doğal tıbbî malzemeler (materia medica) ve bunlarla ilişkili geleneksel tıp uygulamaları giderek artan bir ilgiyle karşı karşıyadır. Böylece ilaç bilgisi bağlamında sunduğu eşsiz miras sebebiyle antik kaynakların modern dillerde okunması gündeme gelmektedir. Ancak hangi kaynaklara odaklanılması gerektiğini bilebilmek ve karşılaştırmalı okumalar yapabilmek için geleneksel tıp uygulamaları ile bir arada gelişen farmasötik ve farmokoloji tarihine vakıf olmak gerekmektedir. Nitekim bu tarih hılt teorisi ve Hippokrates’in kişiliğinin ekolden ekole binyıllar boyunca hekimler tarafından nasıl ele alındığı ile ilişkilidir. Ancak birbirlerine etnosentrik veya anakronistik olarak yaklaşan bu ekoller ve bunların farmakolojik yaklaşımları bu tarih için bir üst anlatı (metanarrative) olarak da görülebilir. Bu çalışmada Mısır tıbbından Hippokrates’e, Hippokrates ve sonrası Hellenistik ve Roma Çağlarında ve son olarak Galenos’da hılt teorisinin nasıl ele alındığı ve birbirlerini takip eden bu ekollerin birbirlerine nasıl yaklaştığı incelenmiştir. Ancak özellikle bu yaklaşımların farmasötik katkıları incelenerek tutarlı bir Materia Medica tarihi oluşturulmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte daha ziyade geleneksel tıp içerisindeki Materia Medica ve inanç sistemi ilişkisi de ele alınmaya çalışılmıştır.Keywords : Materia medica, farmokoloji tarihi, Hippokrates, Dioskorides, Galenos