- Anadolu
- Issue: 35
- ANADOLU-İON UYGARLIĞI "Kolonizasyon" ve "Doğu Hellen" Kavramlarına Eleştirisel B...
ANADOLU-İON UYGARLIĞI "Kolonizasyon" ve "Doğu Hellen" Kavramlarına Eleştirisel Bir Bakış Cevat Şakir, Sabahattin Eyuboğlu ve Azra Erhat’a
Authors : Fahri Işik
Pages : 53-86
Doi:10.1501/andl_0000000366
View : 13 | Download : 5
Publication Date : 2009-05-01
Article Type : Other
Abstract :E. Akurgal’ın en son "Batı Uygarlığı’nın Doğduğu Yer. Ege” kitabının sonunda sıraladığı Batı Uygarlığı’nın mayasını oluşturan onbeş madde; Ege’nin doğu yakasındaki "Doğu Hellenler”in batı yakadaki Hellas Hellenleri karşısında kültür ve sanatta üstün başarılarının bir özetidir. Bunda katılmadığım tek fakat asıl belirleyici olan nokta, İonlar için "Doğu Hellen” deyiminin kullanılmasıdır. Ancak bilinir ki İon halkının "Hellenliği” tarihsel belgelere değil, Ege Göçleri’nden 700 yıl kadar sonra, MÖ 5. yüzyılda, milliyetçi duygularla Atina’da yazılan mitoslara dayanır. Ve bilinir ki "mitos”, "tarih” değildir. Atinalıların İonia’yı bir Hellen toprağına dönüştürmüş olmaları yaygın görüşü de aynı mitosların ürünüdür; acımasız Dor saldırıları ardından Hellas halkının Atinalılar önderliğinde Orta Batı Anadolu kıyılarını ve önündeki adaları savaşla kazanarak "sömürgeleştirmeleri” masalının ürünü. Bunların gerçek olabilmesi için göçün ayrıca "kültür” göçü olması gerekir. Batı Uygarlığı’nı yaratan İon kültür ve sanatının, düşüncesinin Hellas’tan göçle taşınmış olması beklenir ki arkeolojik tüm bulgu ve veriler bunun tersini belgelemektedir. Heykel ve mimari yapıtlarını ve hatta en önemli dayanak olarak öne sürülen çömlekleri bile Hellas’a borçlu değildir İonlar; tanrılar, bilim ve yazı dahil, tüm düşünsel ve kültürel başarılarını da Anadolu’ya borçludur onlar. İonialıların göçle gelen Atinalılar olmadığı, yerli oldukları da, Mısır’da okunan göçten en az 200 yıl önceki bir zamanın "Büyük Ionia” tanımıyla belgelenmiştir. Bu nedenle Anadolu uygarlıklarının "Hellenliği” tanımının da bilimsel bulgu ve veriler ışığında sorgulanması zamanı da artık gelmiş olmalıdırKeywords : Ege Göçleri • Kolonizasyon • Doğu Hellen • Anadolu-İon Uygarlığı, ege göçleri, doğu helen