- Ziraat Fakültesi Dergisi
- - Türkiye 13. Ulusal, I. Uluslararası Tarla Bitkileri Kongresi Special Issue
- Semt Pazarlarında Sebze Olarak Satılan Haşhaş (Papaver somniferum L.) Bitkilerinin Alkaloid İçerikle...
Semt Pazarlarında Sebze Olarak Satılan Haşhaş (Papaver somniferum L.) Bitkilerinin Alkaloid İçerikleri
Authors : Mehmet Uğur Yildirim, Ibrahim Bulduk, Ercüment Osman Sarihan
Pages : 70-78
View : 18 | Download : 4
Publication Date : 2020-04-07
Article Type : Other
Abstract :Bu çalışma; Uşak ili semt pazarlarında, rozet oluşturma döneminde toplanıp, taze olarak, satılan haşhaşların alkaloit içeriklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Haşhaşın; kuru kapsülleri içerdiği alkaloitleri sebebiyle ilaç endüstrisinde ayrıca, tohumlarındaki yağı ve proteini ise insan ve hayvan beslenmesinde oldukça önemlidir. Uşak ve yöresinde; halk arasında rozet yapraklı dönemde taze olarak tüketilmesi alışkanlığı nedeniyle sebze olarak tüketilmesi de söz konusudur. Bu çalışma için, erken ilkbahar aylarında Uşak ilinin çeşitli köylerinden (Hocalar, Hatipler, Güre, Yavu Köyü, Koyunbeyli) getirilerek semt pazarlarında, rozet yapraklı dönemde taze olarak satışı yapılan haşhaşlardan bitki örnekleri satın alınmıştır. Satın alınan bitki örnekleri üzerinde bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak eni gibi karakterlerde ölçümler yapılmış ve sonrasında bu bitkiler kurutulup öğütülmüştür. Kuru kök, kuru yaprak ve sürgün halindeki bitki aksamında alkaloit içeriği 3 tekrarlamalı olarak (% Morfin, Kodein, Tebain, Noskapin) HPLC cihazında belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre toplanan numunelerin tamamında morfin (1,1-3,8 mg/gr ya da % 0,11-0,38); tebain (0,0-0,024 mg/gr ya da % 0-0,0024); noskapin (0-0,036 mg/gr ya da % 0-0,0036) ve kodein (0-0,096 mg/gr ya da % 0-0,0096) arasında değişmiştir. Belirlenen özelliklerin korelasyon analizleri de yapılmıştır. Bu sonuçlara göre numunelerin morfin içeriklerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Özellikle yüksek morfinli çeşitlerin taze olarak tüketilmesinde dikkatli olunması gerektiği söylenebilir.Keywords : morfin, noskapin, tebain, bitki aksamı, korelasyon