- Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi
- Vol: 4 Issue: 2
- Birinci Dünya Savaşı Irak Cephesi Hatıratından: "Bağdat ve Son Hadise-İ Ziya’ı"
Birinci Dünya Savaşı Irak Cephesi Hatıratından: "Bağdat ve Son Hadise-İ Ziya’ı"
Authors : Figen Atabey
Pages : 542-559
Doi:10.24186/vakanuvis.615149
View : 8 | Download : 6
Publication Date : 2019-09-21
Article Type : Research
Abstract :Birinci Dünya Savaşı boyunca birçok cephede başarılı mücadeleler veren Osmanlı ordusunun Çanakkale’den sonraki en önemli başarısı hiç şüphesiz Kutü’l Amâre zaferidir. Ancak bu büyük zafer, yaklaşık bir yıl sonra Bağdat’ın elden çıkmasına engel olamamıştır. Bu çalışmada Kurmay Binbaşı Mehmet Emin Beyin " Bağdat ve Son Hadise-i Ziya’ı” adlı eseri incelenmiş; Bağdat ve Irak’ın kaybına sebep olan askerî hatalara ilişkin yazarın tespitlerine yer verilmiştir. 1922 yılında İstanbul’da Askeri Matbaa tarafından basılan bu hatırat, 140 sayfadan ibaret olup, dört adet lahika ve on iki adet fotoğraf içermektedir. Mehmet Emin Bey’in, 1916-1917 yıllarında Altıncı Ordu’da İstihbarat Şube Müdürü olarak görev yaptığı esnasında cephedeki izlenimlerine binaen hazırladığı bu değerli eserinin günümüz Türkçesine sadeleştirmesi henüz yapılmamıştır. Bahse konu eser, 29 Nisan 1916 tarihli Kutü’l-Amâre zaferinden Bağdat’ın kaybıyla sonuçlanan 11 Mart 1917 tarihine kadar olan süreçte cephede gerçekleşen olayların detaylarını içermektedir. Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesi’ne ilişkin son derece önemli bilgileri ihtiva eden bu eserde yazar, Bağdat’ın kaybına neden askerî hataları dile getirmektedir. Bahse konu eser , Bağdat’ın kaybı üzerine yazılmış önemli bilgiler ve detaylar içeren yegâne eser olması açısından büyük önem arz etmektedir. Çalışmada, Mehmet Emin Bey’in bu değerli eserinin araştırmacılara tanıtılması ve içeriğinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır.Keywords : Birinci Dünya Harbi, Irak Cephesi, Bağdat’ın Düşüşü, Binbaşı Mehmet Emin Bey, Osmanlı Başkomutanlık Karargâhı, Altıncı Ordu Komutanlığı