- Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol: 3 Issue: 1
- Yükseköğretim Kurumlarında Teşvik Esaslı Bütçeleme ve Yönetişim Arasındaki İlişkinin Açıklanması: Bi...
Yükseköğretim Kurumlarında Teşvik Esaslı Bütçeleme ve Yönetişim Arasındaki İlişkinin Açıklanması: Bir Kamu Üniversitesi Örneği
Authors : Osman Çekiç
Pages : 83-102
Doi:10.12780/UUSBD64
View : 12 | Download : 4
Publication Date : 2010-06-01
Article Type : Other
Abstract :Bu çalışma teşviğe-dayalı (incentive-based) bir bütçe modelinin Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) devlet destekli (public) bir yüksek öğretim kurumundaki öğretim üyeleri ve yöneticilerin (rektör yardımcısı, dekan ve bölüm başkanı) bütçe kararları alınırken kullandıkları örgüt modellerine etkisini araştırmıştır. Çalışma, özellikle bu öğretim üyesi ve yöneticilerin kurumsal bütçe ile ilgili konularda kullandıkları Bolman ve Deal (2003) tarafından geliştirilen örgüt * Bu makale yazarın "Responsibility Center Management and Cultural Change at a modellerinden (yapısalcı, sembolik, politik ve insan kaynakları) hangisini ağrırlıklı olarak kullandıkları ve bu bütçe yönteminin değişmesi nedeni ile ögretim üyesi ve yöneticilerin kullandıkları örgüt modelindeki değişklikleri gözlemlemek üzere yapılmıştır. Araştırmada, durum (örnek olay) calışma yöntemi nitel araştırma ilkerine bağlı olarak kullanılmıştır. Veriler öğetim üyeleri ve yöneticiler ile yapılan görüşmeler ve kurumsal dökümanların incelenmesi youlu ile elde edilmiştir. Araştırma aynı zamanda boylamsal bir nitelik taşımaktadır; görüşmeler 15 yıllık bir dönemi kapsamakatadır ve üç aşamada gerçekleşmiştir: bütçe modelinin ilk uygulama aşaması, uygulama başlangıcından 10 yıl sonra ve uygulama başlangıcından 15 sonra. Bulgular öğretim üyeleri ve yöneticilerin farklı örgüt modellerini aynı anda kullandıklarını fakat bütçe ile ilgili konularda daha çok yapısalcı modeli ağırlıklı olarak işlevsellendirdikleri görülmüştür ve bunu politik model izlemiştir. Bütçe yönteminin uygulanması ile birlikte daha çok rasyonel karar almaya eğilimi artmış ve daha önceki bütçe yönteminde politik olarak görülen bütçe süreci yapısalcı açıdan elealınmaya başlanmıştır. Bir diğer bulguda, yöneticilerin ve öğretim üyelerinin farklı durumlarda değişik örgüt modellerini kullandıklarıdır. Ayrıca konun Türkiy’ye uyarlanmsı konusunda öneriler sunulmuştur.Keywords : Örgüt kültürü, Örgüte bakış modelleri, Yüksek öğretim, Sorumluluk Merkezli Bütçe (SMB), Yüksek öğretim finansmanı.