- Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi
- Vol: 10 Issue: 1
- SON DÖNEM ÇAĞATAYCA TARİH ESERİ ŞECERE-Yİ HAREZMŞÂHÎ’DE YER ALAN DEYİMLER
SON DÖNEM ÇAĞATAYCA TARİH ESERİ ŞECERE-Yİ HAREZMŞÂHÎ’DE YER ALAN DEYİMLER
Authors : Ahmet Dinç
Pages : 42-63
View : 7 | Download : 4
Publication Date : 2021-03-15
Article Type : Research
Abstract :Beyânî’nin Şecere-yi Harezmşâhî adlı eseri, Özbekistan’ın kuruluşundan önceki zaman dilimini kapsayan bir eser olmakla birlikte, zikredilen zaman dilimiyle ilgili tarihsel süreci anlatması, tarafsız tarihsel bilgiler vermesi ve hükümdarların soyağacıyla alakalı önemli bilgiler içermesi bakımından birinci elden tarihî kaynak durumundadır. Çağatay Türkçesinin son devresine ait bu eserde, söz varlığı içinde önemli yere sahip deyimler dikkatimizi çekmiştir. Bu makalede Şecere-yi Harezmşâhî [1b-300a] adlı eserdeki deyimler tespit edilmiştir. Makalede deyimlerle ilgili birtakım bilgiler verildikten sonra eserde geçen deyimlerin söz dizimi bakımından tasnifi yapılmıştır. Ayrıca deyimler kökenleri bakımından da incelenmiştir. Makale ekinde ise deyimler alfabe sıralamasına göre sırayla dizilmiş ve deyimlerin anlamları verilmiştir. Deyimler, eserde geçtikleri yerler numaralandırılarak kullanım sıklığıyla birlikte belirtilmiştir.Keywords : Çağatay Türkçesi, Beyânî, Şecere-yi Harezmşâhî, söz varlığı, deyim