- Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi
- Vol: 4 Issue: 7
- "KİTAB-İ DEDE KORKUT": TANRIÇILIKTAN İSLAMA KEÇİDİ İNİKAS EDEN TOTAL MODELLEŞTİRİCİ SİSTEM...
"KİTAB-İ DEDE KORKUT": TANRIÇILIKTAN İSLAMA KEÇİDİ İNİKAS EDEN TOTAL MODELLEŞTİRİCİ SİSTEM
Authors : Galib Sayilov
Pages : 237-244
View : 20 | Download : 6
Publication Date : 2019-01-31
Article Type : Research
Abstract :"Kitab-I Dede Korkut” destanı kendinde sadece İslam dini ile ilgili görüşleri değil, genel olarak, Oğuz halklarının tarihini, kültürünü, etnopsikolojisini vb. yansıtır. Anıtın bu ilk cümlesi " "Kitab-i Dede Korkut” ve İslam” konusunun tüm mahiyetini anlamaya olanak sağlar. Görüldüğü gibi, Oğuzların kutsal kişisi, "Babası”, "Dedesi”, ihtiyarları olan Korkut'un kimliği, aynı zamanda milli-etnik kimliği İslam peygamberinin isminin gölgesinde kendi onayını buluyor.İslami ve İslami olmayan davranışların paralelliklerinin "İslama geçit” hakkındaki konseptin doğru bir yaklaşım olduğunu göstermektedir. Destanda sadece Tanrıcılık-İslam ilişkilerinde değil, aynı zamanda Tanrıcılık-Hıristiyanlık-İslam ilişkileri de yansıtılmıştır. "Tanrıcılık” davranış gerçeklerinden İslami davranış formüllerine geçiş yapan Oğuzlar arasında Salur Kazan'ın oğlu Uruz gibi Hristiyan dinini kabul etmesinden bahsedenler de var. Destanda "cemal ve kemal sahibi” yiğitlerden bahsedilmesi, bize destanda tasavvufi-irfani görüşlerin yansıtılmasından bahsetmemizi sağlar.Türk destan geleneğinde, İslam'ı "Dede Korkut” kadar kapsayan ikinci bir kaynak yoktur.İslam artık "Dede Korkut” destanının ruhunda, kanında, canında, tüm hücrelerinde yeni dönemin milli kitabına- "ana yasasına” dönüşmüştür.Keywords : Kitab-i DedeKorkut, İslam, Tanrıcılık, Hristiyanlık, Oğuz destanı, ata, dede