- Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol: 21 Issue: Special Issue
- Millî Mücadeleye Nakdi ve Ayni Yardımlarından Ötürü Mustafa Kemel Paşa’nın Takdirlerine Muvaffak Ola...
Millî Mücadeleye Nakdi ve Ayni Yardımlarından Ötürü Mustafa Kemel Paşa’nın Takdirlerine Muvaffak Olan Bir Erzurumlu: Menzilci Haşim Bey
Authors : Temel Sağlam
Pages : 157-174
Doi:10.18037/ausbd.907741
View : 12 | Download : 7
Publication Date : 2021-04-01
Article Type : Research
Abstract :Millî mücadelenin başlangıcından itibaren bu hareket, millî bir halk hareketi oluşu nedeni ile yalnızca askeri ve siyasi olarak değil, aynı zamanda halk tarafından iktisadi olarak da yoğun biçimde desteklenmiştir. Memleketin her bir köşesinde isimleri bilinen veya bilinmeyen nice hayırseverin katkıları, bu hareketi finanse etmiştir. Nakdi ve ayni yardımları ile Millî Mücadele’yi, en başından itibaren, destekleyen hakiki hayırsever insanlardan birisi de Erzurumlu Menzilci Eşrefzade Haşim Bey’dir. I. Dünya Savaşı’nın ardından Erzurum’un Rus işgaline düşüşünü fırsat bilen Ermeni çetelerini durdurmak amacı ile kurulan gönüllü milis kuvvetlerine verdiği maddi ve ikâme destekleri ile başladığı bu yardımlarını, arttırarak hayatı boyunca sürdürmüştür. Erzurum’un 12 Mart 1918’deki düşman işgalinden kurtuluşundan önce Kazım Karabekir Paşa ile arasındaki münasebetleri neticesinde Millî Mücadele’ye maddi destek veren Haşim Bey, Türk kurtuluş savaşının önemli mihenk taşlarından biri olan Erzurum Kongresi’ni de Mustafa Kemal Paşa’nın Erzurum’a gelişinden itibaren finanse eden grup içerisinde yer almıştır. Bu kongrenin güvenli bir şekilde yapılabilmesi için ikame, iaşe ve korunma başta olmak üzere, kendisine düşen bütün tedbirlere gönüllü olarak katılmıştır. Haşim Bey’in esasen en önemli bağışı, düzenli orduya yaptığı yardımlardır. Haşim Bey’in maddi yardımları, yalnızca askeri alanda olmamış, seferberlik dönüşü hemen her şeyini kaybeden halkın yaralarını sarmak başta olmak üzere, hayatın normale dönmesi için gereken bütün alanlara, imkânlar nispetince ulaşmıştır. Haşim Bey’in yapmış olduğu bu katkılar karşılıksız kalmamış, yeni kurulan I. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ve Mustafa Kemal Paşa’nın takdirlerine mazhar olmuştur. Bu çalışmada Erzurumlu bir hayırsever olan Menzilci Haşim Bey’in biyografisinden çok Millî Mücadele’ye katkıları irdelenmiştir. Yeni nesillere milli şuur kavramının daha anlamlı bir şekilde aktarılabilmesi için Haşim Bey gibi vatanseverleri bilinir kılmak son derece önemlidir.Keywords : Millî Mücadele, Erzurum Kongresi, Mustafa Kemal Atatürk, Menzilci Haşim Bey, Maddi Kaynak