- Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi
- Vol: 4 Issue: 2
- Necmeddin en-Nesefî’nin Tahsîlu usuli’l-fıkh ve tafsîlu’l-makâlât fîhâ ‘ale’l-vech İsimli Fıkıh Usul...
Necmeddin en-Nesefî’nin Tahsîlu usuli’l-fıkh ve tafsîlu’l-makâlât fîhâ ‘ale’l-vech İsimli Fıkıh Usulü Risalesi: Tahkik ve Değerlendirme
Authors : Bahaddin Karakuş
Pages : 149-208
Doi:10.5281/zenodo.5803741
View : 29 | Download : 8
Publication Date : 2021-12-31
Article Type : Research
Abstract :Akaid eseriyle tanınan Necmeddin Ömer en-Nesefî (ö. 537/1142) Fıkıh’tan Kelam’a, Matematik’ten Astronomi’ye farklı ilim dallarındaki birikimini ömrünün sonlarında telif ettiği Matla‘u’n-nucûm ve mecma‘u’l-ulûm isimli ansiklopedik eserine aktarmıştır. Bu derlemenin fıkıh usulüne dair bölümünde Tahsîlu usûli’l-fıkh ve tafsîlu’l-makâlât fîhâ ‘ale’l-vech adıyla kaleme aldığı risale, müellifin fıkıh usulü alanında kendi telifi olan yegâne eserdir. Bu risale ders arkadaşı Alaüddin es-Semerkandî’nin (ö. 539/1144) Mîzânü’l-usûl fî netâicü’l-ukûl adlı kitabının bir muhtasarıdır. Müellif eseri sadece ihtisar etmekle yetinmemiş, bazı ibareleri değiştirmiş, tertibini yeniden yapmış ve Semerkandî’nin tercihte bulunmadığı bazı usulî görüşlerde tercihte bulunarak esere katkılarda bulunmuştur. Semerkand meşâyihinin ve hassaten onların reisi olarak takdim ettiği Ebû Mansûr el-Matürîdî’nin (ö. 333/944) görüşlerini aktarması yanında Buhârâ Hanefîliği, Irak Hanefîliği, Şâfiî-Eş‘ârî ve Mu‘tezile usul geleneklerinin başarılı bir mukayesesini sunması eserin değerini artıran unsurlardandır.Keywords : Necmeddin Nesefî, Fıkıh Usulü, Hanefi, Tahsîlü usûli’l-fıkh ve tafsîlu’l-makâlât fîhâ ‘ale’l-vech, Matlau’n-nucûm ve mecmau’l-ulûm