- Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Issue: 38
- FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ
FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ
Authors : Kadriye Yilmaz
Pages : 70-83
View : 12 | Download : 25
Publication Date : 2020-12-31
Article Type : Other
Abstract :Bu yazıda Fuzûlî (ö.1556) tarafından yeniden üretilen Leylâ vü Mecnûn (1535) mesnevisinin başlangıcında yer alan "Dibâce” (Önsöz) kısmının dil ve anlamsal düzeyde mesnevideki fonksiyonu incelenmiştir. Gelenekte Fuzûlî’nin, model aldığı diğer Leylâ ve Mecnûn yazarlarından farklı olarak eserini düzyazı ile başlatması bir yeniliktir. Fuzûlî, bu kısmı (Mensur Dibâce), üç rubai ve yaklaşık iki sayfa olarak kurar. Dibâce’nin nazım kısmında (rubailer) görülen üçlü bölünme devamında gelen düzyazı kısmında yüzeyde değildir. Ancak gramer ve anlama yansıtılmıştır. Düzyazı kısmı için şart cümlesi yapısı seçilmiştir. Bu yapı, üç kez yinelenir. Ancak bu cümleler, uzun tamlamalar ve iç içe geçen seci cümlecikleri ile gizlenmiştir. Bu dil sınanmasını tecrübe eden okur, Fuzûlî’nin üçlü katmanını ve bu katmanlara yerleştirdiği anlamı, fark ederse metinde daha sonra geleceklere de hazırlıklı hâle gelir. Bu araştırmada mesnevinin başlangıcındaki Dibâce incelenmiş ve diğer bölümleri ile bağı kurularak yazarın, okurunu yinelemelerle metne hazırlama yöntemleri gösterilmiştir.Keywords : Fuzuli, Leyla vü Mecnun, Dibace, Yineleme