- STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi
- Vol: 4 Issue: 6
- Yerel Üslupta Bir Yapı; Ürgüp Rüştiye Mektebi
Yerel Üslupta Bir Yapı; Ürgüp Rüştiye Mektebi
Authors : Aytülü Dirik
Pages : 102-122
View : 46 | Download : 32
Publication Date : 2023-06-22
Article Type : Research Article
Abstract :Osmanlı İmparatorluğu’nun eğitimde modernleşme hareketleri içerisinde önemli bir yere sahip olan Rüştiye mektepleri zamanla Anadolu’da görülen en yaygın ve en önemli eğitim kurumlarından biri olmuştur. 1869 Maârif-i Umûmiye Nizâmnâmesi (Genel Eğitim Tüzüğü) sonrasında, II. Abdülhamid Dönemi’nde yaygınlık kazanan Rüştiye Mektepleri yapımı başkent İstanbul ile eş zamanlı olarak Anadolu’da yaygınlık kazanmıştır. Bu araştırmanın konusu 19. yüzyılda Konya Vilayeti Niğde Sancağı’na bağlı bir kaza konumunda olan Ürgüp yerleşiminde yapılmış olan Rüştiye Mektebi’dir. Yapı, Ürgüp Temenni Mahallesi’nde tarihi ve kentsel sit sınırları içerisinde yer almaktadır. İlk kurulduğunda Rüştiye statüsünde olan okul Cumhuriyet’in ilan edilmesi ile ilkokula dönüştürülmüştür. 2008 yılına kadar eğitim işlevini sürdüren yapı bu tarihten sonra restore edilerek konaklama (öğretmenevi) işlevi ile kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışma ile taşrada korunarak günümüze kadar gelmiş eğitim yapısına bir örnek olan bu yapının tarihi, mimari- sanatsal özellikleri ve geçirdiği değişiklikler anlatılmıştır. Kapadokya Bölgesi’nde kendine has yerel özellikler ve yerel malzeme kullanımıyla inşa edilen bu yapı bölgenin sivil mimari özelliklerini yansıtması açısından da önemlidir. Araştırmada yapı ile ilgili bilgiler detaylı olarak incelenmiştir. Ayrıca yakın çevrede yer alan diğer dönem yapıları ile karşılaştırma yapılmış değerlendirme ve sonuç bölümü paylaşılmıştır.Keywords : Ürgüp, Eğitim, Geç Osmanlı Dönemi, Okul, Eğitim Yapıları