- Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi
- Issue: 46
- GAZNE’SİZ GAZNELİ DEVLETİ: HÜSREV MELİK DÖNEMİ (1160–1186)
GAZNE’SİZ GAZNELİ DEVLETİ: HÜSREV MELİK DÖNEMİ (1160–1186)
Authors : Izzetullah Zeki
Pages : 269-278
Doi:10.21563/sutad.636785
View : 14 | Download : 6
Publication Date : 2019-08-31
Article Type : Research
Abstract :Gazneli Devleti son dönemlerinde önce Oğuzların, ardından Gurluların istilasıyla karşı karşıya kalmıştır. Bu çerçevede Sultan Sencer’in soydaşları Oğuzlara karşı yenik düşerek katledilmesi de Gazne’nin düşmesini hızlandırmıştır. 552/1157 yılında devletin başına geçen Hüsrev Şah b. Behram Şah, Selçuklu himayesinden mahrum kaldığı için fazla tutunamamış, 555/1160 yılında Oğuzlara karşı yenilerek Hindistan’a firar etmek zorunda kalmıştır. Böylece Gazne, hanedanın elinden çıkmıştır. Lahor’da devletin başına geçen son Gazneli sultanı Tâcüddevle Hüsrev Melik’in yumuşak huylu, cömert sıfatlı kişiliğinin yanı sıra işret meclislerine düşkünlüğü onu devlet işlerinden alıkoymuştur. Bu zafiyetine bağlı olarak 577/1181 yılında Sultan Gıyâseddin Muhammed b. Sam’ın önderliğindeki Gurluların saldırılarına maruz kalmıştır. Devletinin zayıflığını göz önünde bulunduran Hüsrev Melik, 582/1186 yılında Gurlularla barış anlaşmasına yönelmiştir. Fakat barış antlaşması gerçekleşmeden Gurlular tarafından oluşturulan bir hile sonucunda esir düşmüş, 589/1193 yılında hapisteyken öldürülmüştür. Böylece Gazne’nin ardından Gazneli hanedanı da tamamen son ermiştir.Keywords : Gazne, Gazneliler, Melik Hüsrev, Oğuzlar, Gurlular.