- Amasya İlahiyat Dergisi
- Issue: 5
- Kütahyali Ahmed Âsim Efendi’nin (ö. 1305/1888) el-Mebâhisü’d-Defîniyye fî Hakki’l-İrâdetü’l-Cüz’iyye...
Kütahyali Ahmed Âsim Efendi’nin (ö. 1305/1888) el-Mebâhisü’d-Defîniyye fî Hakki’l-İrâdetü’l-Cüz’iyye Adli Eserinin Neşri
Authors : Mehmet Soysal
Pages : 31-68
Doi:10.18498/amauifd.17071
View : 24 | Download : 5
Publication Date : 2015-11-30
Article Type : Research
Abstract :Bu makalede Osmanlı ilim geleneğinin son dönem temsilcilerinden Kütahyalı Ahmed Âsım Efendi’nin el-Mebâhisü’d-defîniyye fî hakki’l-irâdeti’l-cüz’iyye adlı Arapça risâlesi hakkında bilgi verildikten sonra eserin neşri sunulmaktadır. XIX. yüzyılda telif edilen eserde müellif irâde konusunda Osmanlı âlimlerinin kendi dönemine kadar ortaya koyduğu birikim ve yaklaşım tarzını başarılı bir biçimde ele almaktadır. Sekiz bölüm ve üç alt başlıktan oluşan eserde müellif son dönem Mâtürîdiyye âlimlerinin benimsediği düşünceye uygun bir şekilde irâde konusunu ele alırken diğer düşünce ekollerinin eleştirisini gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede , Mu’tezile, Cebriyye ve Felsefeciler dışında özellikle Sünni olan İmam Eş’arî’ye yönelttiği sert tenkitler dikkat çekicidir. Bu yönüyle eser, Osmanlı âlimlerinin Eş’ariyye kelâmından etkilenerek Mâtürîdiyye’ye gerekli önemi vermediği şeklindeki yaklaşımları sorgulamaya açmaktadır.Keywords : Kütahyalı Ahmed Âsım Efendi, el-Mebâhisü’d-defîniyye, irâde-i cüz’iyye, Mâtürîdiyye, Osmanlı.