- RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- Issue: 26
- Cezayir’in ilk modern öykülerinden biri olması yönüyle İbn Heddûka’nın Yedu’l-İnsân adlı öyküsü üzer...
Cezayir’in ilk modern öykülerinden biri olması yönüyle İbn Heddûka’nın Yedu’l-İnsân adlı öyküsü üzerine teknik bir inceleme
Authors : Ahmet Hamdi Can
Pages : 930-944
Doi:10.29000/rumelide.1075644
View : 15 | Download : 6
Publication Date : 2022-02-21
Article Type : Research
Abstract :Bir Fransız kolonisi olarak çok uzun süre yaşamak zorunda kalan Cezayir, hayatın her alanında bu sürecin etkisini görmüş bir ülkedir. Bu alanlardan biri olan edebiyatın önemli türlerinden biri hiç şüphesiz kısa öyküdür. Modern anlamda kısa öykünün Cezayir’de ortaya çıkması oldukça geç dönemlere rastlar. İlk ortaya çıkan örnekler, klasik anlatı türlerinden biri olan makâme tarzını andırırken 1970’li yıllara gelindiğinde edinilen tecrübeler neticesinde bu tür, büyük ve önemli bir dönüşüm yaşayarak şekil, üslup ve içerik bakımından Avrupalı yazarların öncülüğünü yaptığı modern öykü tarzına geçiş yapar. Cezayir’de öykünün bu dönüşümüne eşlik ve hatta öncülük eden ilk isimlerden biri de Abdülhamid bin Heddûka’dır. Aynı zamanda Cezayir’in ilk modern edebî romanı olan Rîhu’l-Cenûb’un yazarı olan İbn Heddûka dört öykü koleksiyonuyla modern Cezayir öykücülüğünün de kilometre taşlarından biri olmayı başarmıştır. Modern öykünün Cezayir’deki ilk örneklerinden biri olan Yedu’l-İnsân isimli çalışma el-Eşi‘‘atu’s-Seba‘ adını taşıyan koleksiyonun on üç öyküsünden biridir. İlkler arasında yer alması sebebiyle adı geçen öykü, elinizdeki bu çalışmanın merceğine alınmıştır. Çalışmanın giriş kısmında kısa öykünün Cezayir’deki seyrine, edebiyat tarihçileri tarafından önemli görülen isimlere, akabinde İbn Heddûka’ya ve Cezayir edebiyatındaki yerine kısaca değinilecektir. Birinci bölümde öykünün özeti sunulacak, ikinci bölümde ise metin çözümleme teknikleri kullanılarak öykünün teknik incelemesi yapılacak ve elde edilen sonuçlar sunulacaktır.Keywords : İbn Heddûka, Yedu’l-İnsân, öykü, Cezayir, çözümleme